على محمدى خراسانى

83

شرح رسائل (فارسى)

( اشكال ششم ) شهيد ثانى در غاية المبادى فرموده : مفهوم آيه دليل بر حجيت خبر عادل نيست زيرا كه فى الواقع در خبر عادل چهار احتمال وجود دارد : 1 - در خبر عادل هم مثل فاسق تبين واجب است 2 - خبر عادل بدون تبين بايد پذيرفته شود 3 - خبر عادل بلا تبين بايد ردّ شود 4 - در خبر عادل بايد توقف نمود يعنى نه به آن عمل مىتوان كرد و نه ردّ بلكه التوقف فى الفتوى و الاحتياط فى العمل حال از اين چهار احتمال ، احتمال اول را با مفهوم آيه برمىداريم و احتمال سوم هم با قانون اسوئيت كه قبلا تشريح شد برمىداريم باز هم دو احتمال ديگر باقى مىماند و اذا جاء الاحتمال بطل الاستدلال . جواب ما : گويا جناب شهيد تبين در آيه را واجب نفسى مىدانند كه اين احتمالات را داده‌اند و تازه على القول به وجوب نفسى پنج احتمال داده مىشود كه احتمال اول خود دو شعبه مىشود 1 - تبيّن واجب نفسى است 2 - تبين واجب غيرى است كه قبلا توضيح داده شد ولى حق مطلب به حكم دليل تبادر و اجماع و تعليل آيه آنست كه وجوب تبين ، غيرى است يعنى شرط العمل است و بنابراين دو احتمال بيشتر نيست 1 - شرط جواز عمل به خبر عادل تبين است 2 - تبين شرطيت ندارد و بدون آن هم مىتوان عمل كرد آنگاه احتمال اوّل را با مفهوم آيه برمىداريم و باقى مىماند احتمال ثانى و بدين‌وسيله مطلوب كه حجيت خبر عدل باشد اثبات مىگردد . * * *